Gherdeina

media/k2/galleries/12637/thumbs/Screenshot_2020-05-13_16.31.47.jpg
13 de mei 2020

La gran nevera à lascià si sëni ti bòsc y sun i troies

Do l tëmp de »lock down« àn inò pudù scumencé a jì a spaz y da mont su. Sun i troies tl bosch iel suvënz rie passé pervia di lëns sturcei. La Mont de Sëuc nia saurida da arjonjer. La stredes da Iender y Bula su ie stlutes per gaujes de segurëza.Cun la despusizions slesiredes dl sté a cësa pervia dl coronavirus, à duta la jënt pudù scumencé a se muever te na maniera plu liedia tl luech y ntëurora. Cun l bel tëmp stat ultimamënter à trueps tëut l’ucajion de fé vel’ pitla jita nce nchin sa mont, ...
media/k2/galleries/12634/thumbs/Screenshot_2020-05-12_18.56.52.jpg
12 de mei 2020

La nvidia

»Nvidia« ie l argumënt cun chël che i cumëmbri dl cunsëi dla Lia Mostra d’Ert se à dat ju per la mostra da chëst ann. Mo nchin ai 17 de mei. Giut sons bele a giajunn de manifestazions d’ert, de mpue de vivanda, de mpue de zeche che se muev, de zeche da jì a ti cialé te nosc luech de Urtijëi. Davia che l ne n’ie mo nia lascià pro de giaurì mostres y sales da espusizions al publich, se à la Lia Mosta d’Ert lascià tumé ite zeche d’auter y coche for vàl a una cun si ntenzion de descedé l spirt ...
media/k2/galleries/12629/thumbs/Screenshot_2020-05-11_13.24.20.jpg
11 de mei 2020

Prima fòssa mussulmana

Tla curtina de Urtijëi iel stat la prima supeltura per na persona de religion islamica. Cun la multiculturalità che l vën a s’l dé te nosc raions, iel nce for plu y plu persones de religions desferëntes che viv te nosta valedes, cun si usanzes y rituai religëusc. Nce sce n se à dessegur bele fat vel’ pensier ti Chemuns y tla Pluanies, dantaldut per chël che à da n fé cun l cajo de mort de persones de n’autra religion, coche chëla islamica per ejëmpl che ie scialdi prejënta, ne n’iel mpo no mei ...
media/k2/galleries/12623/thumbs/Screenshot_2020-05-10_19.27.12.jpg
10 de mei 2020

Bomba a Urtijëi

Dan n valgun dis àn abinà na bomba a Urtijëi sun i ëures dl Derjon. Bonamënter se tràtel de na bomba dla Prima Gran Viera. Chëi dai ruves ie tl lëur de fé lëures pra i ëures de ruf a Urtijëi japé dl luech de Petlin, iló ulache l ie l tunel dla Tresval. N lunesc dl’ena passeda iesen ruvei ora de nia pra na bomba ntan che n giavova y sambën àn riesc messù fermé i lëures. N l à fat a l savëi riesc a chi de cumpetënza y ntan che n aspitova che l unissa adalerch i esperc per tò y tres chësc njin ...
media/k2/galleries/12613/thumbs/Screenshot_2020-05-08_16.35.35.jpg
08 de mei 2020

Elena Ruggaldier dij: ciau

La nutizia ne se aspitòven nia, la ie unida ora de n bel sarëinn: "Ciau a duc! L ie ruvà l mumënt de finé via chësta aventura tan bela, scumenceda dan 18 ani. L saut cun i schi me à dat de beliscima emuzions. Da atleta y coche persona éi mparà propi truep te duc chisc ani: l sport ie propi na scola de vita! Chisc lecorc de marueia resterà per for te mi cuer, nsci coche la pascion, la fadia, l’adrenalina, la sudesfazions, la determinazion, i mumënc de delujion, la persones de marueia che é ...
media/k2/galleries/12607/thumbs/Screenshot_2020-05-07_19.25.44.jpg
07 de mei 2020

Te conte na storia per ladin, tl tëmp dla crisa

Ntëur n trënta stories per pitli, y ciuldì pa no nce per granc, iel ntant da garat sun la plata internet dla Union di Ladins de Gherdëina. Da scuté su y nce da cialé.Messan te chësc ultimo tëmp sté scialdi a cësa, pervia dla crisa dl coronavirus, òven y àn plu dl’aurela per d’autra cosses che zënza. Genitores cun mutons muessa se dé ju deplù cun ëi. N se tol plu dl’aurela de liejer y de liejer dant. Nsci iel nasciù l’idea de cunté stories nce per d’autri mutons, de les tò su y les mandé inant ...
media/k2/galleries/12584/thumbs/Screenshot_2020-05-06_16.03.45.jpg
06 de mei 2020

Liejer d’instà

Na scumenciadiva che taca adum cun l liejer, dedicheda a mutans y mutons mpue majeri, danter 11 y 16 ani. Tlo se tràtela de liejer libri online y pona de dé ju nce na valutazion. La scumenciadiva à bele scumencià y va inant nchin ai 31 de utober. Fajan pea pòssen vëncer de biei pesć. L fin ie chël de mutivé i jëuni a liejer nce te si tëmp liede. Dajan ju na valutazion, mpèren mo sëuraprò a cunscidré te na maniera plu critica y costrutiva cie che n à liet. L ti ie unì metù da garat na lista de ...
media/k2/galleries/12578/thumbs/Screenshot_2020-05-05_16.06.09.jpg
05 de mei 2020

La bandiera ladina tl Belje

Verena Niederegger-Senoner nes à mandà te redazion de La Usc di Ladins na email cun na fotografia de na bandiera ladina tacheda ora. Cieche fej plajëi. Ma la cossa extra ie che la bandiera ladina ie ncuei unida tacheda ora nzaul dalonc, tl Belje!Verena Niederegger-Senoner: "Nosc cumpanies Irmgard y Guido dl Belje, che viv a Eupen, nes à mandà na fotografia cun la bandiera ladina. I scrij: "Tlo la fotografia da n raion dalonc, tl Belje. Ncuei ai 5 de mei ons tacà ora la bandiera ladina, che se ...
04 de mei 2020

Scunanza dl ambient y valivanza danter generazions

La campania a livel naziunel »Figli Costituenti« à udù si prim fruc te Südtirol a livel cumenel: i prinzips damandei ie unic tëuc su ti statuc de chemun de Urtijëi, S. Cristina y Sëlva. La speranza ie śën chëla che nce d’autri chemuns feje chësc var de gran mpurtanza per dut y duc, śën y tl daunì.L Chemun possa jì danora cun l bon ejëmpl »Sce ulon ti vester ala gran ndesfidedes dl daunì, ie l singul avisa tant damandà coche de gran mprejes y istituzions politiches. L Chemun à te chësc cajo na ...
media/k2/galleries/12562/thumbs/Screenshot_2020-04-18_17.07.39.jpg
02 de mei 2020

Urtijëi y l test ncrujà per i anticorps: medemi resultac

Pra la prima lingia de tests de anticorps che ie unii fac tl Adler Balance de Urtijëi dal team dl dutor Simon Kostner fòvel unit ora che l 49% dla populazion de Urtijëi fova resultà positif ai anticorps contra l coronavirus.Na proa danter caranta ulenteresNtant iel unì fat na segonda lingia de tests de anticorps a Urtijëi, pra n valgun ulenteres de Urtijëi, 40 persones, aldò dla funtana de La Usc di Ladins. I tests ie unii mandei a doi labores oradecà, ndependënc un dal auter. Na cumpëida nia ...
media/k2/galleries/12555/thumbs/Screenshot_2020-05-01_11.02.07.jpg
01 de mei 2020

Turism: "Ne arbasson nia i priejes!"

La diretëura dla Lia dl Turism de Sëlva, Irene Delazzer, à mandà ora na lëtra ai cumëmbri per dé inant vel’ nfurmazion y vel’ cunsëi n con’ de coche n possa se deriejer tl ciamp dla hotelaria te chësc mumënt melsegur pervia dl coronavirus.Do chisc mënsc che l ie stat dut fërm à ntant l turista talian scumencià a damandé majons y cuatieres per l instà. L vën bel plan su na sort de otimism. La dumanda de majons y cuatieres ie naziunela, da pert di tlienc taliani, ajache per i cunfins ne sàn propi ...
media/k2/galleries/12547/thumbs/Screenshot_2020-04-30_10.19.42.jpg
30 de auril 2020

Scola: la direzions resta, ma l ughëssa plu nsenianc

La trëi direzions dla scoles autes ladines te Südtirol resta inant per cin’ ani. Chël uel dì che l resta inant la doi direzions de scola auta te Gherdëina. Na bona nutizia, che on nce bele respurtà sun La Usc. Cumpëida di nseniancLa Jonta provinziela de Bulsan à oradechël mo deliberà la cumpëida di nsenianc per dui trëi i livei de scola. Per i proscimi trëi ani« iel unì fissà la cumpëida de stieres dl personal nseniant tla scoles dla valedes ladines cun de ndut 323,60 stieres, tla scoles ...
media/k2/galleries/12544/thumbs/Screenshot_2020-04-29_16.50.54.jpg
29 de auril 2020

L lëur cun i jëuni y l daunì

La Nëus Jëuni Gherdëina fej l pont dla situazion per coche la ie al mumënt cun l lëur per y cun i jëuni:I locai di jëuni dla valeda, l Saut a Urtijëi, l Puliné a S. Cristina y l fun&more te Sëlva, à messù dsaré da n juebia ai 5 de merz inant. L ufize dla Nëus Jëuni Gherdëina NJG à stlut la portes al publich n mierculdi ai 11 de merz. L ie scialdi mpurtant che l cuntat cun i jëuni reste mpo inant ntan chësc tëmp de ijulazion, davia che tan truep jëuni univa regularmënter uni di domesdì ti ...
media/k2/galleries/12521/thumbs/Screenshot_2020-04-28_14.49.43.jpg
28 de auril 2020

Alexia Runggaldier lascia l sport agonistich

La biatleta de 28 ani de S. Cristina à śën d’auril dat la nutizia tres i social media che la stluj ju si cariera sportiva, che ti à purtà de bela sudesfazions.Coche la scrij ie pratiché sport a n livel aut scialdi rie y se damanda truep da uni atlet, ma dal’autra pert te dàl la puscibltà de viver de gran emuzions, uniches. »Per mé ie l sport stat na scola de vita«, dìjela »y per ruvé a n cër livel éi messù madurì, cialé ite te mé nstëssa, per ti vester a mi deblëzes y tëmes. L sport me à dat ...
media/k2/galleries/12516/thumbs/Screenshot_2020-04-27_16.12.33.jpg
27 de auril 2020

Diesc ani orgun

Dut fova bele njenià ca per lecurdé i diesc ani da canche l Vëscul Karl Golser ova benedì l orgun nuef a Urtijëi. L Cor de Dlieja ova metù sun l program per la dumënia de Pasca la »Orgelsolomesse« de Mozart, ulache l orgun à n valguna de bela pertes solistes, y n pez ora dl cunzert per orgun de G. F. Händel. Ma la ne à nia ulù vester per la gaujes che cunescion L orgun nuef ie unì benedì dal Vëscul Karl Golser ai 17 de auril dl ann 2010. A avëi abù mo l Vëscul pra la benedescion dl orgun iel ...
media/k2/galleries/12510/thumbs/Screenshot_2020-04-26_19.32.50.jpg
26 de auril 2020

Dut l bon, Giorgio Moroder!

N dumënia ai 26 de auril: cumplì di ani de Giorgio Moroder. Per si 80 ani dut l bon nce da duc i y duta la letëures de La Usc di Ladins. L ambolt de Urtijëi Tobia Moroder à deberieda cun l assessëur de Chemun Ivan Senoner njenià ca y mandà n video al iubilar. L se trata de n video de ades n’ëura, cun 100 che ti à fat i auguresc a Giorgio Moroder, danter jënt da tlo y persunaliteies cunesciudes de dut l mond. Ad multos annos, Jörg da Scurcià!L articul ntier sarà da liejer tla edizion stampeda di ...
media/k2/galleries/12500/thumbs/Screenshot_2020-04-25_11.16.43.jpg
25 de auril 2020

La situazion dla butëighes

La situazion sureéla, de chëla che ne se assan de fauré nianca no mei nsemià o nmaginà te l plu bur’ film dla televijion, va śën bele inant da n mëns y mez incà. Sce la families che se sentiva tl’ultima enes sciche dsaredes ite possa bel plan inò cuché da porta ora y se goder l’ansciuda, à i buteghieres puech da rì. Bele ntan la sajon da d’inviern, tl plu bel note, à gran pert dla butëighes messù dsaré y mo ne sàn nia coche la jirà inant. Audion cieche dij i buteghieres tres si presidënt Oliver ...
media/k2/galleries/12494/thumbs/Screenshot_2020-04-24_14.14.31.jpg
24 de auril 2020

Gabriel Kostner dij: "De gra!"

Gabriel Kostner, de Urtijëi, pilot espert dl Aiut Alpin Dolomites, se à amalà de Covid-19 y ie ruvà tla terapia ntensiva. L conta de si cumbat per resté n vita y de si esperienza dramatica. L scrij de sé nstës, »nia per auzé ora mi persona,« coche l nes à dit, »ma per rengrazië de cuer duc chëi che lëura y juda te situazions scialdi ries, desmustran prufesciunalità y for nce na gran umanità.« Dé pro che nce ie ne me l’é tl prim nia tëuta tan sterscia, nce sce tres mi lëur pra l Aiut Alpin ...
media/k2/galleries/12488/thumbs/Screenshot_2020-04-23_13.58.43.jpg
23 de auril 2020

"Partnership strategica"

Dan n struf òven audì che la familia Bernardi dl Hotel Baga de Sureghes ëssa vendù si Hotel Alpina Dolomites sun Mont de Sëuc. La critiches jiva de viers dl "vënder via l ncësa", do che l fova unì spustà cubatura de n auter hotel sun Mont de Sëuc. Nia puecia critiches ne ti fòvel ntlëuta nce unì fat al Chemun de Ciastel.Tl comunicat stampa dl’Alpina Dolomites vëniel dit che l se trata de na "partnership strategica cun la grupa nternaziunela HPL Hotels & Resorts," cun la familia Bernardi che ...
media/k2/galleries/12464/thumbs/Screenshot_2020-04-22_13.57.29.jpg
22 de auril 2020

Carabinieri dà sëura na jëuna de Sëlva

I Carabinieri à dat sëura na jëuna de Sëlva. Co iela pa jita?- De nuet danter n merdi ai 21 y n mierculdi ai 22 de auril, dala 2.20, à i carabineri udù doi jëuni che jiva a pe dlongia streda, de scur sambën. La forzes dl ordn se à fermà per fé n cuntrol. L jëunn che fova iló se n ie mucià tl bosch. La muta ie resteda iló, ma ti à dit n inuem fauz ai carabinieri. Un di carabinieri la cunesciova y savova nscila che la ova dit n fauz inuem, y ti à sun chëla damandà la cherta d’identità. Iló ti ie ...