Gherdeina

media/k2/galleries/32325/thumbs/Bildschirmfoto_2026-08-11_um_10.22.22.jpg
15 de agost 2026

I vichings de Gherdëina

Na familia de Urtijëi à la pascion de se furnì su da vichings y viver uni tant n valgun dis coche tl Medieve. On ancuntà Giulia Walpoth y Lukas Grossrubatscher de lugio a Sterzing pra i "Reifensteiner Rittertage"
Bele da dalonc udòven la tendes blances, l fum che se auzova su tl aier y dovia l ciastel: n cheder da d’autri tëmps. Te n gran pra dlongia l ciastel Reifenstein a Sterzing se à a mez lugio de chëst ann inò ancuntà pasciunei da duta Europa - dala Polonia ala Franzia, dala Danimarca ala Talia - per viver n valgun dis coche tl Medieve. L ie jënt d’uni sort, che se dedichea te si tëmp liede a ressuscité tëmps passei: i se furnësc da ciavalieres, dunseles, fanc o bufons, i dorm te tëndes fates ...
media/k2/galleries/32331/thumbs/Bildschirmfoto_2026-08-11_um_13.44.19.jpg
14 de agost 2026

60 ani campion de schi

Campion dl mond, ai 14 de agost, dan 60 ani. Carlo Senoner de Sëlva à venciù or tl slalom a Portillo tl Cile
"Ai 14 d'agost sun la sëira te duta Gherdëina rujenòven mé de un n avenimënt: Carlo da Frëina fova deventà campion dl mond dl schi tl slalom a Portillo tl Cile", nscila iel scrit tla zaita Nos Ladins ai prim de setëmber dl 1966.
Jì cun i schi fova gran pert de si vita bele da pitl insù: nasciù iel tl 1943 ta Frëina te Sëlva coche un di mëndri mutons de na gran familia de dodesc fredesc y surans. Bele cun cater ani òvel scumencià a jì cun i schi sun l purtoi dl lift da Frëina de si pere.

Avisa ...
media/k2/galleries/32328/thumbs/Bildschirmfoto_2026-08-11_um_10.41.02.jpg
14 de agost 2026

Aspieta mé

Panda la 9 à deberieda cun Raise, fat na ciantia nueva. Na cunlaurazion mujighela che critichea Gherdëina
"Ove bele fat d'autra cianties cun rap talian y é pensà che l pudëssa vester zeche de bel a fé rap per ladin", me à cuntà Bruno Maruca de coche à scumencià dut l pruzes dla ciantia nueva. "Y a chi ti damandes'a sce te ues fé na ciantia rap per gherdëina? Sambën a Panda la 9". 
Dant ti àl damandà a Marc Senoner - Tendrum - sce i ëssa nteres de fé pea y l ti à mandà si pert de test, davia che la strofes y l refrain sie òvel bele scrit. "A udëi cie che l dij, me éi mpensà. Y la ti à plajù ...
media/k2/galleries/32326/thumbs/Bildschirmfoto_2026-08-11_um_10.28.49.jpg
14 de agost 2026

“I jëuni à na gran cuscienza per nosta rujeneda”

Valeria Bernardi, Milena Comploi, Maximilian Oberhollezer, Nadia Rungger y Elisa Senoner à prejentà si dissertazions n cont dla rujeneda ladina, n vënderdi dl'ena passeda tla Cësa di Ladins a Urtijëi. La sëira metuda a jì dala Union di Ladins de Gherdëina à abù suzes
“L nteres scientifich per l ladin vën for majer y nce sce l ie bele unì nrescì scialdi iel mo truep da fé”, à dit la prufessëura dla università de Bulsan Ruth Videsott ntan la sëira de prejentazion dla dissertazions tla biblioteca ladina "Anda Malia da Cudan” n vënderdi ai 7 de agost. “L ie bel a udëi tan na gran cuscienza per nosta rujeneda che i jëuni à al didancuei. Vo dajëis inant scialdi n bon ejëmpl”, à sotrissà Videsott n referimënt ala cater jëunes y al jëunn che à prejentà si tuedes.

...
13 de agost 2026

N di da truep ntervënc

Inier ie stat bndi de n valgun ntervënc per l Aiut Alpin de Gherdëina: trëi ntervënc te puecia ëura y l ultim ie permò finà via ntëur la 4 daduman
L prim ntervënt ie stat de nuet da sada a dumënia sun la pizes di Cin' Dëic: n pèr olandesc ie ruvà te na situazion cumplicheda canche l jiva ju per la via Paravis. Nia ferì, ma pervia dla gran plueia y l scur ne n'iel nia plu stat bon de jì ju nstës. Cater judacrëp de Gherdëina ie furnei su per i doi, ti à judà ora dal raion periculëus y i à lascià ju cun la corda nchin che i fova inò pra l scumenciamënt dla via. Da dedò ie i arpizadëures unic acumpaniei n segurëza te valeda. Sa la utia Toni ...
media/k2/galleries/32332/thumbs/Bildschirmfoto_2026-08-11_um_13.49.16.jpg
13 de agost 2026

Cava y si meludies danter la montes ite

Na lingia de manifestazions de festa per la junanza de Gherdëina

"L travert fova chël de fé zeche per chëi da tlo, ajache per chëi ne n'iel plu nia", me à cuntà Diego Runggaldier, DJ de Santa Cristina y un di urganisadëures de "Cava (sound)". L se trata de na lingia de cunzerc per chëi da tlo pra uties desfrëntes.


L muessa vester lueges per fé festa, autramënter ne vàla nia
Chëst ann ie l prim ann te chël de Diego Runggaldier à deberieda cun Kevin Mussner metù a jì chësta festes. "Cava" scumëncia for ntëur la cinch domesdì y dura zirca cin' ëura. "Nëus on bele ...
media/k2/galleries/32327/thumbs/Bildschirmfoto_2026-08-11_um_10.42.03.jpg
13 de agost 2026

Nfurmé y sensibilisé acioche duc posse se goder nosta montes

La Lies dl Turism de Gherdëina à slargià ora l pruiet di rangers. Chëst ann d'instà nen iel deplù te nosta valeda y i ie mpue dloncora
L ann passà d’instà òven te Gherdëina per l prim iede metù a jì na scuadra de rangers, vardians dla Dolomites che va ncantëur tl luech y sa mont y nfurmea i patins y escurscionisć n cont de coche n dëssa se cumpurté te nosta montes. Te n comunicat stampa à l Cunsorz Turistich de Gherdëina fat al savëi che n ie cuntënc de coche la ie jita, che l lëur di rangers à purtà de bon resultac y che n à perchël slargià ora chësc pruiet,

USC

L articul va inant tla edizion nueva de La Usc di Ladins de duman ...
media/k2/galleries/32333/thumbs/Bildschirmfoto_2026-08-11_um_13.51.36.jpg
12 de agost 2026

Na crëusc nueva sun piza de Scilier

N sëni particuler sun l pont plu aut dl massif dl Scilier: l Monte Pez à giapà na crëusc nueva. L design à fat Hannes Wörz, sculé dl Lizeum d'Ert Cademia dla cuinta tlas, direzion design, cun l deriejamënt dla nsenianta Christa Kasslatter
N pruiet mpurtant che lieia criatività, talënt de decurazion y n gran liam cun la montes: Hannes Wörz, sculé dl Lizeum d'Ert Cademia de Urtijëi, à fat l design dla crëusc nueva sun piza de Scilier. Ti on fat trëi dumandes al jëunn per savëi deplù.

La ntervista pudëis liejer tl articul che abinëis tla edizion nueva de La Usc che vën ora n vënderdi ai 14 de agost.
media/k2/galleries/32329/thumbs/Bildschirmfoto_2026-08-11_um_10.45.13.jpg
12 de agost 2026

Na cësa de lën, velch da sté saurì

Per plu rejons vëniel inò frabicà de plu cëses, partimënc o cuatieres de lën. Te Sëlva iel al mumënt da udëi na nstalazion de na taia. La scrites sun la tofles nvieia a frabiché se nuzan dl lën
L Chemun de Sëlva à truep bosch, avisa 1.377 hectares. Tres chël che n à messù taië truep lëns pervia dl chëifer dala scorza y sambën nce per tenì l bosch jëunn y sane, àn truep leniam da garat. Aldò dl assessëur y vizeambolt Alex Perathoner pòssen l adurvé per plu cosses. "Dut vën adurvà, dala scorza ala paia, y sambën nce la brëies o la lënia da tizé. Oradechël se tràtel de n material ecologich, che la natura nes dà y che crësc for inò do, rujenon de sustenibltà," nscila Perathoner. Iust per ...
media/k2/galleries/32330/thumbs/Bildschirmfoto_2026-08-11_um_13.41.37.jpg
11 de agost 2026

Na sëira da Hollywood te Sëlva

L’ena passeda à l’Urchestra Sonoton Gherdëina fat na lingia de trëi cunzerc cun mujiga da film sun plaza de Chemun de Sëlva. Da audì fòvel nce n pez nuef dedicà al mond dl sport
N viac tl mond dla mujiga da film premieda: l’Urchestra Sonoton Gherdëina à dedicà si cunzert anuel ala mujiga plu cunesciuda dla storia dl chino y à purtà mpue dl glamour de Hollywood te Sëlva cun si “Sonoton Awards Gala”. Trëi ie stac i cunzerc da audì sun plaza de Chemun de Sëlva, trëi sëires che à cumpanià l publich danter atmusferes scialdi desfrëntes, passan da mujiga da film d’animazion ala meludies plu stersces de films tlassics. N prugram defin desfrënt dal ann passà, canche n ova sunà ...
media/k2/galleries/32295/thumbs/Bildschirmfoto_2026-08-05_um_10.14.05.jpg
09 de agost 2026

Messel ie stat bon ciaut, mpo àl nevët n iede alauta

Tëmp y temperatures ntan l mëns de lugio 2026 te Sëlva a 1595 metri. N drë' ciaut y deguna nëif plu ala fin de lugio sun la Marmolada
L mëns de lugio 2026 ie stat plu ciaut y bel de chël dl ann passà cun 16,44 degreies de mesaria. Dl 2025 ovi muserà de messel na mesaria de 13,97°C. La mesaria de chëst ann fova perchël de 2,47 degreies sëura a chëla dl ann passà y de 2,10° sëura ala mesaria di ultims 40 ani.

Josef Mussner

L articul tla edizion atuela de La Usc di Ladins.
media/k2/galleries/32294/thumbs/Bildschirmfoto_2026-08-05_um_10.04.31.jpg
08 de agost 2026

Na giaurida, n teater y n drë’ bredl

Sun l luech da Pecëi a Urtijëi à la galaria "StallART", n vënderdi dl'ena passeda, naugurà na mostra nueva y nvià ite a teater
L tof da fën, l sonn dla plueia da d’instà, l’ultima lum dl di che se fej lerch danter la sfëntes di trams: tl tublà dl luech da Pecëi a Urtijëi fòvel na atmosfera da sté saurì. L publich se ncunfertova sun l pez de teater dal titul “Aufschrei” purtà dant da Hansjörg Ebnicher y Gerdi Gufler dla cumpania de teater “KultTour” dl Südtirol cun la regia de Alexandra Hofer.

Elisabeth Kostner

L articul tla edizion atuela de La Usc di Ladins.
media/k2/galleries/32288/thumbs/Bildschirmfoto_2026-08-04_um_14.30.36.jpg
07 de agost 2026

Na dunfierta per i mëndri y la mëndres

La Scola de Schi de Sëlva à la sajon passeda vendù n calënder. Na bela soma ie unida data n benefizienza
Tla sajon 2025/26 à la Scola de Schi vendù n calënder cun fotografies. Gran pert dla soma che ie unida trata ite, plu avisa la soma de 2.660 euro, ti ie unida sëurandata ala Lia Peter Pan, na lia che sustën mutons y mutans che ie amalei:des de crëibes - deberieda cun si families.

USC/JL

Dut l articul pudëis liejer tla edizion atuela de La Usc.

media/k2/galleries/32287/thumbs/Bildschirmfoto_2026-08-04_um_14.27.57.jpg
07 de agost 2026

"Ne pensan nia che l pudëssa unì mo piec"

Son stata pra la utia de Stevia y é rujenà cun l'osta dla utia n con' dl lëuf y dla situazion dla biesces che ie cassù sun pastura
"Uni ann iela piecia", ie la prima paroles che la osta dla utia Stevia, Margareth, me à cuntà n dumënia dl'ena passeda, canche son jita su pra utia, nia mé per l bel de pudëi jì iló su, ma per ti damandé ciuna che ie la situazion atuela dl lëuf cassù.
"Ne se paron nia plu", me àla cuntà y n udova propi l desplajëi te si uedli. "L ie dut ntëur rie, uni ann vëniel piec y uni ann scumëncia l lëuf a zaré la biesces plu abenëura".

Julia Lardschneider

Deplù de cie che nes à cuntà l'osta Margareth, ...
media/k2/galleries/32293/thumbs/Bildschirmfoto_2026-08-05_um_09.59.15.jpg
07 de agost 2026

I à lascià ju n pëis

L Cunsëi de Chemun de Urtijëi se à ancuntà n mierculdi ai 29 de juni. Ntan la senteda se tratòvela dl daunì de chësta legislatura y nce dla coalizion danter la Lista Unica y la SVP
Duc i dejedot cunselieres fova prejënc n mierculdi dl’ena passeda pra la senteda de Cunsëi de Chemun. La SVP se ova damandà de pudëi lité y dé pro n prugram de coalizion, te chël che n s’la fej ora de ce viers che n uel jì y ciun pruiec che à mpurtanza y che dëssa unì realisei ti proscims trëi ani y mez. Chësc nce davia che tl’ultima enes fòvel stat vel’ discuscion y minonghes desfrëntes da pert di reprejentanc dla Lista Unica y dla SVP n cont dla cuestion sce l ie drët o no fé de plu plazes da ...
media/k2/galleries/32284/thumbs/Bildschirmfoto_2026-08-04_um_14.21.40.jpg
06 de agost 2026

N curs de furmazion y ladraries

La nuviteies di ntevënc di carabiniers de Gherdëina
L Zënter de Adestramënt alpin te Val mët for inò a jì cursc de furmazion tl raion da mont. Te n comunicat stampa nes ài fat al savëi che ai 24 de lugio iel finà n curs alpinistich ntegratif y de abilitazion al servisc de verdia y sucors alpin. L à fat pea 12 carabiniers de repartizions spezieles desfrëntes, che à...

De n'autra fufula y na rubaria pudëis liejer tl articul che vën ora n vënderdi ai 7 de agost.

Julia Lardschneider

media/k2/galleries/32292/thumbs/Bildschirmfoto_2026-08-05_um_09.55.13.jpg
06 de agost 2026

Via n Setil dëssel nascer n raion defin nuef

Per valurisé l raion via n Setil à la Lia dl Turism de Urtijëi lascià fé de plu pruiec. Śën àn cris ora chël che plej deplù
N raion cun sëuravia na bela lerch per manifestazions, ufizies y magasins per la Lia dl Turism, ufizies per la Scola de Schi, locai per l sucors sun l purtoi dla Pilat, na ustaria y sotite na garasc cun 400 plazes da lascé i auti y n zënter de mubiltà: chësc ie chël che la Lia dl Turism ulëssa realisé via n Setil a Urtijëi. N à perchël damandà a de plu architec de fé n dessëni de coche n pudëssa fé vel’ da de tel. 

Elisabeth Kostner

L articul va inant tla edizion nueva de La Usc di Ladins de ...
media/k2/galleries/32286/thumbs/Bildschirmfoto_2026-08-04_um_14.25.50.jpg
05 de agost 2026

Plu curta, ma garateda

Mes’ëura do, ma mpo: ala fin dla finedes ie la defileda tradiziunela “Gherdëina cun la troht” mo unida a s’l dé, do che la à manacià de tumé tl’ega
Fertuna tla desfertuna cun l tëmp a Santa Cristina n dumënia dl’ena passeda, n ucajion dl apuntamënt tradiziunel cun la trohtes y la lies dla valeda. Puech dan la cater domesdì, ëura ududa dant per l scumenciamënt dla defileda, iel unida na drëta jeta y n ova belau tëma de messëi desdì dut. Ma a Santa Cristina ne n’àn nia ulù la dé su tan aslune y bel mpont àla mo butà: da mesa la cinch ti l’àn fata a pië via. 
Nce duta la jënt che fova unida aposta da dlonch caprò ie ntant jita a sosta, ne ...
media/k2/galleries/32289/thumbs/Bildschirmfoto_2026-08-04_um_14.32.21.jpg
04 de agost 2026

Doi enes de scultura y reflescion

Per l otaf iede à la lia La Vëta metù a jì la Summeracademy cun n prugram ntensif de doi enes dedicà al dessëni, dala scultura tla mauta y tl lën nchin ala tecnica dl lëur cun l ghips
La otava Cademia da d'instà ie stata n suzes. Coche savon, ie chësta n mesun per artistes y artisć, scultëures, studëntes y studënc, coche nce a prufesciunisć dantaldut jëuni ma bele atifs, de pudëi se dediché defin al dessëni y la scultura. 

Tres n pruzes de selezion cun valutazion dl portfolio, à vint partezipanc y partezipantes de deplù cuntesć nternaziunei abù l'ucajion de se cunfrunté cun cater artisć de Gherdëina: Gerhard Demetz, Peter Demetz, Hermann Josef Runggaldier y Aron Demetz.

...
media/k2/galleries/32283/thumbs/Bildschirmfoto_2026-08-04_um_14.19.22.jpg
04 de agost 2026

Na bela mëssa sa mont

I Jëuni de Sëlva à urganisà na mëssa sal Crist de Ciampinëi
N dumënia ai 3 de agost, dala 11 danmesdì, à l seniëur digan de Gherdëina Ivo Costanzi dit na santa mëssa sal Crist de Ciampinëi. Ancuntà se àn sun Plan de Gralba dala nuef daduman per jì deberieda pra crist.
La mëssa ie unida dit te doi rujenedes: na pert fova tudëscia, na pert fova ladina - y la ie unida acumpanieda dala meludies sunedes cun l'armonica da pert de Elena Perathoner.

Julia Lardschneider